“Wieki światła”, Ian R. MacLeod

W tej książce można się zakochać, ale pewnie wielu czytelników znuży. Szkoda, ale z drugiej strony nie powinno to dziwić, bo fabuła jest… no, w zasadzie fabuła jest, ale jakby jej nie było. Przeczytałem, podobało mi się, nawet bardzo, ale kiedy skończyłem to zacząłem się zastanawiać co mnie tak urzekło, skoro prawie nic się nie dzieje?

To historia alternatywna. Gdzieś w połowie siedemnastego wieku na świecie dochodzi do wydarzenia, które odmieni przyszłość ludzkości. Odkryty zostaje eter – tajemniczy pierwiastek o magicznych zdolnościach, który pod wpływem odpowiednich zaklęć staje się doskonałym źródłem energii lub też w zależności od potrzeb spoiwem łączącym inne substancje w sposób bardziej trwały niż najmocniejszy spaw, cement czy klej. Jednym słowem, zbawienie ludzkości. Ale czy na pewno? Wraz z odkryciem eteru, przez kolejne trzysta lat postęp zatrzymał się praktycznie w miejscu. Ludzkość nie ma żadnej motywacji do poszukiwania nowych rozwiązań technicznych, skoro eter potrafi zastąpić wszystko. Ale cena za to “dobrodziejstwo” jest wysoka. Poczynając od tego, że raz na jakiś czas złoża eteru się wyczerpują i następuje wtedy ogólnoświatowy krach. Po drugie, odkrycie tej magicznej substancji doprowadziło do całkowitego przeobrażenia społeczeństwa – król został ścięty, parlament zlikwidowany, stare stosunki społeczne przestały istnieć, a na ich miejsce ustanowiono cechy. Cały ten system jest mocno kastowy – zmiana statusu jest praktycznie niemożliwa, a cechmistrze i arcycechmistrze stają się praktycznie panami życia i śmierci. Ustrój cechowy to faktycznie triumwirat kilku najpotężniejszych cechów, które decydują o wszystkim, gospodarczo zaś, to drapieżny kapitalizm, w którym prawa jednostki są podporządkowane nadrzędnemu celowi, czyli maksymalizacji zysków. No i wreszcie dla wielu jednostek, eter staje się przyczyną mutacji. Zbyt bliska styczność z tą substancją powoduje zmiany fizyczne w organizmie, skazując mutantów na uwięzienie w ośrodkach odosobnienia i powszechną pogardę.

To co mnie zafascynowało, to rozkładanie na czynniki pierwsze relacji społecznych, które nastały od czasu odkrycia eteru. MacLeod w fantastyczny sposób ukazuje różne warstwy społeczeństwa angielskiego, ich wzajemne powiązania, konflikty, nadzieje i rozczarowania. Wszystko z punktu widzenia jednostki, młodego idealisty ogarniętego platoniczną miłością do mutantki, który próbuje się odnaleźć w Londynie epoki eteru. Ta powieść jest jakby skrzyżowaniem utworów Dickensa z naszą “Lalką” Prusa, a może nawet “Ludźmi bezdomnymi” czy “Przedwiośniem”. To podróż przez pozbawione nadziei życie biedoty, śledzenie walki młodych idealistów, walki o zmianę świata w jakim przyszłość im żyć, po to by obserwować jak ich marzenia stają się rzeczywistością, by w chwilę póniej przekonać się, że rewolucja zawsze pożera własne dzieci. Ale to też obserwowanie swoistego balu na “Tytaniku” i hulaszczych zabaw nowej arystokracji tuż przed katastrofą.

Bałem się, że lektura “Wieków światła” skończy się rozczarowaniem, jak to się stało z “Dworcem Perdido” czy “Blizną” Mieville’a, gdzie rozbuchana wyobraźnia poległa w starciu z brakiem zdolności pisarskich i nazbyt często przebijająymi się z fabuły prostackimi lewackimi przekonaniami autora. Bałem się, że MacLeod też postawi na ideologię, tymczasem to powieść rozrachunkowa. MacLeod pokazał brutalną prawdę, o tym jak życie rozbija wiarę we wszelkie ideały. I nawet tylko za to można MacLeoda pokochać.

Aż ślinka cieknie na myśl o kolejnej pozycji z cyklu “Uczta wyobraźni” wydawnictwa MAG – “Vellum” Duncana. Jeśli poziom będzie równie wysoki co u MacLeoda, zapowiada się fascynująca lektura.

• Szukaj:

• Kategorie

  • Blog
  • Cytaty
  • Internet
  • Literatura w sieci
  • O książkach w sieci
  • Przeczytane, ocenione
  • Rynek
  • Varia
  • Znalezione w sieci

• Tagi

  Abercrombie audiobooki Bakker Dick ebook esej eseje fantastyka fantasy hard sf historia alternatywna klasyka kryminał Mock Morgan New Weird nowela opowiadania Pacyński piraci reportaż science fiction sensacja spectrum steampunk Takeshi Kovacs trylogia Uczta wyobraźni urban fantasy vandermeer zaległości

• Znajomi czytają

  • Na ostrzu siekiery
  • Stella i Kamil